Foto: uit open bronnen
Mensen blijven vaak hangen in vertrouwde scenario’s die niet meer werken
De meeste relaties worden niet vernietigd door één noodlottige gebeurtenis, maar vallen langzaam uit elkaar door zich herhalende gedragspatronen die je ooit hielpen om je veilig te voelen, maar die na verloop van tijd de intimiteit en de ontwikkeling van het stel beginnen te schaden. Zoals psycholoog Mark Travers schrijft voor Psychology Today, kun je jezelf keer op keer afvragen waarom je steeds in dezelfde situaties terechtkomt, maar de ongemakkelijke en eerlijke waarheid is dat we vast komen te zitten in vertrouwde scripts die niet meer werken.
De expert noemde drie veelvoorkomende relatiepatronen die de moeite waard zijn om te herkennen en te onderbreken als je de kwaliteit van je liefdesleven wilt verbeteren:
1. Buitensporige verantwoordelijkheid omwille van de liefde
Een van de meest sociaal goedgekeurde modellen in relaties is superfunctioneren, dat wordt vermomd door de verzekering “ik ben niet veeleisend”, “ik ben niet moeilijk”, “ik zal overal voor zorgen”. Zo iemand anticipeert voortdurend op de behoeften van anderen, neemt de emotionele last op zich en strijkt conflicten glad voordat ze ook maar de tijd hebben om te ontstaan. Van buiten lijkt het op toewijding, maar van binnen leidt het vaak tot uitputting.
De wortels van deze gewoonte worden meestal gevormd in de kindertijd. Toen intimiteit afhing van hoe handig, behulpzaam of gehoorzaam je was, leerden de hersenen een eenvoudige formule: om geliefd te zijn, moet je harder je best doen dan anderen.
De studie Invisible Household Labour and Ramifications for Adjustment ontdekte dat vrouwen nog steeds onevenredig veel het “mentale” en emotionele werk van het huishouden op zich nemen. Volgens Travers vermindert dit, zelfs als er intimiteit is, de tevredenheid met het leven en de relatie zelf. Hij adviseert om je partner de ruimte te geven om verantwoordelijkheid te nemen en fouten te maken zonder meteen in te grijpen om de situatie te redden.
2. conflicten vermijden onder het mom van compatibiliteit
De zin “Ik hou gewoon niet van drama” klinkt veel mensen bekend in de oren. Het probleem is dat conflictvermijding vaak wordt verward met emotionele volwassenheid. Onderzoek van John Gottman toont aan dat niet de aanwezigheid van conflicten cruciaal is in een relatie, maar de manier waarop een koppel ermee omgaat. Partners die nooit ruzie maken hebben niet noodzakelijkerwijs gezondere relaties, omdat uiterlijke kalmte emotionele afstandelijkheid kan verbergen.
Wanneer meningsverschillen voortdurend worden doodgezwegen, gaan ze geleidelijk ondergronds en manifesteren ze zich later in passieve agressie, kilte, zich eenzaam voelen in de buurt van hun partner of plotselinge emotionele explosies.
Het doorbreken van dit patroon begint met het heroverwegen van conflicten, zegt Travers. Geschil is geen bedreiging, zegt hij, maar een kans om inzicht te krijgen in de behoeften, grenzen en waarden van een partner.
3. Verwarring tussen intensiteit en nabijheid
Volgens een psycholoog is een van de meest misleidende patronen in relaties het verwarren van emotionele spanning met echte intimiteit. Snelle toenadering, constante correspondentie en dramatische ups en downs zijn lang door de cultuur geromantiseerd als “ware liefde”.
In feite worden we in het begin van een relatie eerder gedreven door dopamine dan door een gevoel van veiligheid. Dit creëert de illusie van diepte, wat niet altijd gelijk staat aan veiligheid. Onderzoek toont aan dat vroege gehechtheid tederheid en synchroniciteit kan combineren met angst en waakzaamheid over de relatie.
Wanneer intensiteit gebaseerd is op onvoorspelbaarheid in plaats van stabiele wederkerigheid, ontwikkelt het zich na verloop van tijd vaak tot een “swing”. Mensen die emotioneel vuurwerk najagen, negeren vaak de eigenschappen die de relatie eigenlijk drijvende houden. Om dit scenario te doorbreken, adviseert Travers om niet alleen aandacht te besteden aan de sterkte van de gevoelens, maar ook aan je eigen staat van zijn rond je partner.