Foto: uit open bronnen

Wilskracht – geen strikte controle of constant “vasthouden”

Wilskracht is een woord dat we zo vaak horen dat het bijna zijn magie heeft verloren. Het wordt meestal genoemd in de context van afvallen, sporten of ‘een nieuw leven vanaf maandag’. Maar wilskracht gaat niet echt over harde grenzen, het gaat over het vermogen om voor jezelf te kiezen. De publicatie Woman&Home vertelde ons over eenvoudige maar effectieve manieren om van 2026 een echt goede start te maken, zonder stress en zelfkritiek.

Wilskracht heeft vele namen – zelfdiscipline, vastberadenheid, innerlijke kern, controle. We gebruiken het elke dag, bijvoorbeeld als we geld besparen in plaats van impulsieve aankopen te doen, als we ervoor kiezen om te lopen in plaats van autorijden of om onze emoties in bedwang te houden in moeilijke situaties.

In de psychologie wordt wilskracht gedefinieerd als het vermogen om een verleiding op korte termijn op te geven voor een doel op lange termijn. Het klinkt eenvoudig en in de praktijk is het ingewikkelder. Het goede nieuws is echter dat wilskracht getraind kan worden en dat er geen drastische oplossingen voor nodig zijn.

Verander je manier van denken

Een verandering beginnen met “Ik heb geen wilskracht” is net zoiets als aan een marathon beginnen met de overtuiging dat je het niet zult halen. Probeer het eens anders: in plaats van “Ik ben zwak”, zeg je “Ik ben gemotiveerd om sterker te worden”. De taal die we tegen onszelf spreken is belangrijk. Het vormt de stemming, het gedrag en, uiteindelijk, de resultaten.

Maak kleine maar permanente veranderingen

Het geheim van succes is niet perfectie, maar consistentie. In plaats van een totaal verbod:

  • noten in plaats van koekjes;
  • eieren in plaats van suikerhoudende ontbijtproducten;
  • gebakken aardappelen in plaats van chips;
  • 8 duizend stappen in plaats van 4 duizend;
  • frisdrank in plaats van een halve fles wijn.

Houd je 5 dagen per week aan deze veranderingen, en sta jezelf op twee dagen toe om een beetje te ontspannen. Dit maakt de nieuwe gewoonten realistisch en veel prettiger om mee te leven.

Stel realistische doelen

Januari wordt traditioneel een maand van massale beloftes om “een nieuw leven te beginnen”. Maar gezonde verandering hoeft niet gepaard te gaan met constant ongemak. Vraag jezelf eens af:

  1. Kan ik zo zes maanden leven in plaats van een maand?
  2. Vraag ik te veel van mezelf?

Wat lang volhoudt is altijd effectiever dan een korte uitbarsting van wilskracht.

Ga de uitdaging aan, maar zonder starheid

Ja, soms moet je jezelf bij elkaar rapen en “genoeg” tegen jezelf zeggen. Als een bepaalde gewoonte niet overeenkomt met je nieuwe doelen, is het de moeite waard om er bewust aan te werken om het te veranderen.

Gelukkig zijn er tegenwoordig veel hulpmiddelen beschikbaar, van gewoonte trackers tot ondersteunende online gemeenschappen. Wilskracht betekent niet eenzaamheid; integendeel, steun versterkt de resultaten.

Beloon jezelf

Als je werkt aan je dieet en gewoonten, is het tijd om te stoppen met het gebruik van voedsel als beloning. In plaats daarvan:

  • zet je het geld opzij dat je zou hebben uitgegeven aan snacks of wijn;
  • koop jezelf aan het einde van de maand een cadeau, zoals een boek, cosmetica, een massage of een reis.

Zo versterk je het gevoel dat inspanning zelfzorg is, geen straf.

Wilskracht gaat niet over strenge controle of constant “volhouden”. Het gaat om bewuste keuzes, zachte discipline en respect voor jezelf. Kleine stapjes, realistische doelen en de juiste motivatie werken veel beter dan rigide verboden.